Исторически речник
дѹхъ
[+]
| Nmos | Nmgs | Nmds | Nmas | NmEs | Nmis |
| дѹхъ, дѹхь | дѹха | дѹхѹ | дѹхъ, дѹхь | дѹха | дѹхомь, дѹхомъ |
| Nmls | Nmvs | Nmop | Nmgp | Nmdp | Nmap |
| дѹсѣ | дѹше | дѹс | дѹхъ, дѹхь | дѹхомъ, дѹхомь | дѹхꙑ |
| Nmip | Nmlp | NmOu | NmGu | NmDu | |
| дѹхꙑ | дѹсѣхъ, дѹсѣхь | дѹха | дѹхѹ | дѹхома |
дѹхъ
-а
м
1. Дух, душа, духовната същност на човека
бьдте молте сѧ да не вьндете въ напасть. дхъ бо есть бьдрь а плътъ немоштъна
М
Мк 14.38
З.Срв
Мт 26.41
М
З, А, СК;СЕ 47а 19
отроѧ же растѣаше крѣплѣаше сѧ дхмь
М
Лк 1.80
З
А.Срв. Лк 2.40
М
З
А
СК
Б
ꙇ абе раꙁѹмѣвъ съ дхомь свомь. ѣко тако т помꙑшлѣѭтъ въ себѣ. рее мъ. то тако помꙑшлѣате въ срдцхъ вашхъ
М
Мк 2.8
З
А
СК
рожденꙑ отъ плът плъть естъ. ꙇ рожденꙑ отъ дха дхъ естъ
М
Йо 3.6
З
А
срце істо съꙁіжді въ мнѣ бже. ї дхъ правъ обнові въ ѫтробѣ моеі
СП
50.12
ноштьѭ сръдьцемь глѹмлѣхъ сѩ. і клъцаше дхъ моі
СП
76.7
въ скръбехъ і не прѣможе дхъ моꙇ
СП
76.5
се рабьꙗ ꙁавст потопь погрѫꙁте не може. нъ ꙇс слоѭ дѹха погрѫꙁ въ стоьнцѣхъ кръштенꙗ
С
400.26
не пьц сꙙ отье їѡане. аште бо пльтѭ отълѫхъ сꙙ отъ тебе. нъ дѹхомь съ тобоѭ смъ
С
295.18
2. Безплътно същество, дух
ѹбоѣвъше же сѧ прстрашън бꙑвъше. мьнѣахѫ дхъ вдѧште
М
Лк 24.37А
еднъ отъ народа рее. ѹтелю првѣсъ снъ мо къ тебѣ. ꙇмѫштъ дхъ нѣмъ
М
Мк 9.17
З
А
СК
хе бже ... побѣдлъ ес вꙿсь дхъ водънꙑ. жѧждѭще
СЕ
29b 12
дѹс лѫкавьн прогонм бꙑваѭтъ
С
479.20
посълашꙙ на мѫжа дхъ въ обраꙁѣ ꙁмнѣ
С
567.6
вьса небесънаа дѹхове сѫтъ бес пльт
С
237.8
3. Дихание, дишане, дъх
ꙇ въꙁдъхнѫвъ дхомъ свомъ гла. ьто родось ꙁнаменѣ штетъ
М
Мк 8.12
З
словесемъ гнмъ нбса ѹтвръдішѩ сѩ. дхмъ ѹстъ его вьсѣ сіла хъ
СП
32.6
гда леса отьц плаемъ прѣмѣнла сꙙ бѣахѫ ... гда въ матерехъ прьсехъ. дѹхъ тѫжааше болѣꙁнѭ
С
397.21
4. Вятър, лъх, полъх
дѹхъ деже хоштетъ дѹшетъ. ꙇ глас его слꙑшш. нъ не вѣс отъ кѫдѹ прдетъ камо детъ
М
Йо 3.8
З
А
ста дхъ бѹренꙑ. въꙁнѣсѩ сѩ влънꙑ его
СП
106.25
лѣпо бо мѹ прѣжде поставт дрѣво тано крьста. т тъгда топломъ дѹхомъ же въ адѣ лежꙙтъ къ тѣмъ пртешт
С
404.26
беꙁъ дѹха
ἄπνους
Недишащ, без дъх
вдꙙтъ лежꙙшта нꙁъ. въꙁведъшааго вьсꙙ горѣ. бꙑваатъ въ малѣ беꙁ дѹха
С
456.3
прѣнемагань дѹха
ὀλιγοψυχία
Духовно изнемогване, малодушие
аахъ ба спаѭщаго мѩ. ѡтъ прѣнемаганьѣ дха бѹрѩ
СП
54.9
прѣдат [спѹстт] дѹхъ
ἀποδίδωμι τὴν ψυχήν, ἀφίημι τὸ πνεῦμα
Предам [изпусна] последен дъх, издъхна, умра
ꙇсъ же въꙁъпвъ глсмъ въльемь спѹст дхъ
М
Мт 27.50
З
А
СК
носмъ же снъ матерьѭ прѣдастъ дхъ сво радѹѧ сꙙ
С
80.21
свѧтꙑ дѹхъ
[τὸ] ῞Αγιον Πνεῦμα, [τὸ] Πνεῦμα [τὸ] ῞Αγιον
Едно от трите лица на Бога; Светият Дух
шьдъше ѹбо наѹте вьсѧ ѩꙁкꙑ. крьстѧште ѩ въ ꙇмѧ отца сна стааго дха
М
Мт 28.19
З
А
СК
параклтъ же дхъ стꙑ егоже посьлетъ оцъ въ імѧ мое
М
Йо 14.26
З
А
СК
еже сѧ прѣстаа троца реетъ. оць снъ ꙇ стꙑ дхъ. тр състав съльно въ едномь бжьствѣ
СЕ
67а 13
васъ веселтъ вно. мене же благодѣть стааго дха
С
19.15
в(ъ) мѧ ѡтьца съна стаго дѹха аꙁъ самол рабъ бж()
СН
дѹхъ нестꙑ [неьствꙑ]
[τὸ] πνεῦμα, [τὸ] ἀκάϑαρτον, ὁ δαίμων
Свръхестествена сила, която причинява зло; демон, сатана
вдѣвъ же съ ѣко сърштетъ сѧ народъ. ꙁапрѣт дхоу нестѹ(ѹ)мѹ глѧ емѹ
М
Мк 9.25
З
А
СК
Б
тѣмь тѧ ꙁаклнаѭ ... же ес вꙿсѣмъ нестꙑмъ дхомъ ꙁапрѣтлъ
СЕ
56а 7—8
пае же ште растѣѣше страхъ на неьствꙑхъ дѹсѣхъ
С
40.20
ꙁълъ дѹхъ
πνεῦμα πονηρόν, πνεῦμα ἀκάϑαρτον
Зъл дух, нечиста сила; дявол, демон, бяс
въ тъ асъ сцѣл мъногꙑ отъ недѫгъ. ꙇ ранъ дхъ ꙁълъ. ꙇ мъногомъ слѣпомъ дарова проꙁьрѣне
М
Лк 7.21
З
ꙁаклнаѭ тѧ дше ꙁълꙑ. бгомь саваотомь. ꙇ вꙿсѣмь вонъствомь аћлꙑ бжь. ꙇ атаналемь. бгомь вꙿседръжтелемь. ꙇꙁд отт
СЕ
52а 7—8
ꙁапрѣтт дѹхѹ [дѹхомъ]
ἐμβριμάομαι τῷ πνεύματι
Развълнувам се, разтревожа се
ꙇс же ѣко вдѣ ѭ плаѫштѫ сѧ. ꙇ пршедъшѧѩ съ неѭ юдеѩ плаѫштѧ сѧ. ꙁапрѣт дхоу
М
Йо 11.33
З
А
СК
ꙁапрѣтвъ дѹхомь прꙁъва сьвꙙꙁа. въ мꙙ сѹ хрьстоса
С
45.7—8
мꙑ дѹхъ недѫжьнъ
ἔχων πνεῦμα [τῆς] ἀσϑενείας
Който е недъгав, който страда от някакъв недъг
ꙇ се жена бѣаше дхъ мѫшт недѫжень. ѕ҃ꙇ҃. на десѧте лѣтъ
М
Лк 13.11
З
А
СК
о мѫшт дхъ недѫженъ
М
76b 27
СрвЗ130а 15
раꙁгнѣват сѧ дѹхомь
ἐμβριμάομαι τῷ πνεύματι
Разгневя се
пршъдъше на ждꙑ раꙁгнѣва сꙙ дѹхомь. смѫт сꙙ рее кде положсте
С
315.19—20
гда прѣдь смъ малꙑ скааше тꙑ съкаꙁанꙗ реенꙋмѹ. гда бо дѹхомъ раꙁгнѣва сꙙ. тъгда мол сꙙ
С
317.3
М
З
А
СК
Б
О
Е
СП
СС
СЕ
ТФ
К
С
Р
Г
БН
КН
СН
Гр
πνεῦμα
πνοή
δαίμων
νεῦμα
ψυχή
Нвб
дух
ОА
ВА
Бот
НТ
Дюв
НГер
ЕтМл
ЕтБАН
МлБТР
БТР
АР
РБЕ
ДА
Срв
Дух
МИ
АМС,Мак. код
Духовец
МИ
ПК,Пр.в.им
Духов
ФИ
АС