Старобългарски речник
поꙁнат 
поꙁнат -поꙁнаѭ -поꙁнаш св 1. Позная, получа познание за нещо; узная поꙁнахъ въсѩ птцѩ нбснꙑѩ  красота сельнаа съ мьноѭ естъ СП 49.11 да поꙁнаемъ на ꙁемі пѫть тво СП 66.3  ꙁаконъ положі въ їлі. елко ꙁаповѣдѣ оцемъ нашімъ. съкаꙁаті ѣ сномъ своімъ. да поꙁнаетъ родъ інъ СП 77.6 поꙁна імѩ мое СП 90.14 мѫжь беꙁѹменъ не поꙁнаетъ. ї нераꙁѹмівъ не раꙁѹмѣетъ сіхъ СП 91.7 помілѹетъ гь боѩщѩѩ сѩ его. ѣко тъ поꙁна соꙁъданье наше СП 102.14 вдѣ небесъскаꙿ ѹдеса. поꙁна стнѫ. прбѣже къ владꙑцѣ. прте сꙙ съ мѫенкꙑ С 94.2 Образно. слънъце поꙁна ꙁападъ свої СП 103.19 2. Позная, разпозная, различа някого или нещо ꙇ поꙁнавъше  мѫж мѣста того. посълашѧ въ вьсѫ странѫ тѫ. ꙇ прнѣсѧ къ немѹ вьсѧ болѧштѧѩ М Мт 14.35 лѣ юже прде  не поꙁнашѧ его М Мт 17.12 вдѣшѧ ѩ дѫштѧ. ꙇ поꙁнашѧ ѩ мъноѕ М Мк 6.33 З ꙇ не поꙁнасте его аꙁъ же вѣмъ і М Йо 8.55 З А отъ селѣ поꙁнаате   ѹвѣдѣсте  М Йо 14.7 З А СК толко л врѣмѧ съ вам есмъ  не поꙁна л мене флпе М Йо 14.9 З А СК ꙇ та повѣдаашете ѣже бꙑшѧ на пѫт. ꙇ ѣко сѧ поꙁна ма въ прѣломлен хлѣба М Лк 24.35А ꙇ мꙑ вѣровахомъ  поꙁнахомъ. ѣко тꙑ ес (хь) снъ ба М Йо 6.69А поꙁна гъ сѫщаго Е 2а 11 не вѣдѣхъ тѧ. ꙇ братрьѩ своеѩ не поꙁнахъ К 2а 4—5 ꙙда поꙁнашꙙ творьца С 324.1 дѹша ... радѹѭшт сꙙ сво тѣло поꙁна С 317.26 посрѣдѹ всꙙшта владꙑкѫ. трепештѫштхъ поꙁна.  поꙁнавъ тѹ аб вьꙁьп С 426.30 Разбера, схвана, установя [качествата, свойствата на нещо]. отъ плодъ хъ поꙁнате ѩ М Мт 7.16 З А вьсѣко бо дрѣво отъ плода своего поꙁнаатъ сѧ М Лк 6.44 З ї поꙁнаѭтъ ѣко імѩ тебѣ гь. тꙑ едінъ вꙑшьнеї по вьсеі ꙁемлі СП 82.19 поꙁнана бѫдѫтъ во тъмѣ юдеса твоѣ СП 87.13 Отгадая, позная. ꙁнаменеі нашіхъ не відѣхомъ. нѣстъ кътомѹ порока (!) і насъ не поꙁнатъ (погр. вм. поꙁнаетъ, Север., с. 93, бел. под линия) потомь СП 73.9 3. Призная, приема нещо, зачета могѫщомѹ же ѹкрѣпт в ... по повелѣню же вѣна ба въ послѹшане вѣр. въ въсѣхъ ѧꙁцахъ. поꙁнавъш сѧ ... емꙋ же слава Е 4б 12 і поꙁнашꙙ владꙑкѫ хса ꙁѣло.  пае поꙁнан бꙑшꙙ отъ н҄его С 54.30—55.1 вьседрьжтелѣ. сьтворьшааго небо ... же подасть намь вьсе богатьство. гоже поꙁнахомъ слова го рад їсѹса С 132.1 Срв. С132.25 4. Прен. Вляза в полова връзка дѣвоѭ бо бѣ еуа. не ѹбо бѣ мѫжа поꙁнала С 489.9 поꙁнат сѧ М З А СК О Е СП К С Гр γνωρίζω γιγνώσκω ἐπιγιγνώσκω ἀναγνωρίζω εἴδω [οι῏δα] [вар. ἐπισπάομαι] Нвб позная [се], познавам [се] ОА ВА АК НТ Дюв НГер ЕтМл БТР АР ДА